Osoby wyjeżdżające do pracy w Holandii często zastanawiają się, jak długo legalnie mogą świadczyć usługi za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej. W holenderskim prawie pracy nie istnieje jeden sztywny limit czasowy, po którym praca agencyjna staje się bezwzględnie zakazana, lecz obowiązuje tzw. system fazowy skodyfikowany w układach zbiorowych ABU oraz NBBU. Wraz ze wzrostem stażu przepracowanego dla danego pośrednika pracownik automatycznie przechodzi do kolejnych etapów zatrudnienia, co wymusza na agencji przyznanie mu większej stabilności, a ostatecznie – umowy na czas nieokreślony.
System fazowy ABU i NBBU – jak długo trwają poszczególne etapy?
Holenderski rynek pracy tymczasowej opiera się na przejrzystym podziale na fazy (oznaczane jako A, B i C w układzie ABU lub 1-2, 3 i 4 w układzie NBBU), od których zależy elastyczność oraz zakres ochrony prawnej pracownika. Pierwszy etap, czyli Faza A (lub Faza 1-2), trwa maksymalnie 52 przepracowane tygodnie. Jest to okres najbardziej elastyczny, w którym umowa najczęściej zawiera klauzulę o tymczasowym charakterze zatrudnienia (uitzendbeding). Oznacza to, że współpraca może zostać zakończona praktycznie z dnia na dzień, zarówno z inicjatywy pracodawcy, jak i samego pracownika. Co ważne, do tego limitu wliczają się tylko te tygodnie, w których faktycznie wykonywana była praca lub wykorzystywano płatny urlop, a agencja może w tym czasie podpisać nieograniczoną liczbę krótkoterminowych kontraktów.
Po przepracowaniu 52 tygodni w Fazie A pracownik automatycznie przechodzi do Fazy B (Fazy 3 w NBBU), w której ochrona zatrudnienia drastycznie rośnie. Ten etap może trwać maksymalnie 3 lata, a w jego trakcie agencja pracy może zaoferować pracownikowi maksymalnie 6 umów na czas określony (contract voor bepaalde tijd). Z umowy znika wówczas klauzula agencyjna, co oznacza, że agencja nie może zwolnić pracownika bez uzasadnionej przyczyny przed końcem obowiązującego kontraktu, a w przypadku choroby jest zobowiązana do ciągłego wypłacania wynagrodzenia. Jeżeli pracownik zachowuje ciągłość zatrudnienia i wyczerpie limit 3 lat lub 6 umów w Fazie B, wkracza do Fazy C (Fazy 4 w NBBU). Faza C to nic innego jak umowa o pracę na czas nieokreślony z agencją. W praktyce oznacza to, że przez agencję można pracować bezterminowo, ale po 4 latach łącznego stażu (rok w Fazie A i 3 lata w Fazie B) pośrednik ma obowiązek zagwarantować Ci stały kontrakt.
Przerwy w pracy, ciągłość stażu i kwestie podatkowe
Warto pamiętać, że staż pracy w poszczególnych fazach zależy od ciągłości zatrudnienia u tego samego pośrednika. Jeżeli zrobisz przerwę w pracy dłuższą niż 6 miesięcy (26 tygodni), Twój licznik w systemie fazowym zeruje się i po powrocie do tej samej agencji musisz zaczynać całą procedurę od nowa, od początkowej Fazy A. Z kolei krótsze przerwy pozwalają zachować dotychczas wypracowane tygodnie i kontynuować zbieranie stażu na poczet kolejnych etapów. Wielu Polaków decyduje się na zmianę agencji po osiągnięciu wyższych faz, jednak warto pamiętać, że podjęcie pracy u nowego pośrednika również oznacza start od pierwszego dnia w Fazie A. Długotrwałe zatrudnienie agencyjne niesie ze sobą istotne przywileje, ale wiąże się także z licznymi obowiązkami prawnymi i rozliczeniowymi po stronie pracownika.
Dłuższy pobyt i praca w Holandii – bez względu na to, czy pracujesz w Fazie A, czy posiadasz już stały kontrakt w Fazie C – rodzi bezwzględny obowiązek prawidłowego rozliczania się z tamtejszym urzędem skarbowym (Belastingdienst). Każdy przepracowany rok to konieczność przeanalizowania uzyskanych dochodów, prawidłowego ujęcia ulg podatkowych (np. algemene heffingskorting) oraz zweryfikowania, czy odprowadzane przez agencję zaliczki na podatek dochodowy i ubezpieczenie były wyliczane we właściwej wysokości. Ponadto osoby pracujące legalnie w Holandii mają prawo ubiegać się o atrakcyjne dodatki socjalne, takie jak dofinansowanie do ubezpieczenia zdrowotnego (zorgtoeslag). Samodzielne rozliczanie zagranicznych pism i deklaracji podatkowych bywa jednak skomplikowane i łatwo w nim o kosztowne błędy. Jeśli pracujesz lub pracowałeś w Holandii przez agencję i chcesz upewnić się, że Twój podatek został rozliczony prawidłowo oraz z maksymalnym zwrotem, skontaktuj się z naszym biurem podatkowym już dziś, aby skorzystać z profesjonalnej konsultacji!
