Niemiecki system wsparcia dla rodziców oferuje kompleksowe świadczenie finansowe w postaci Elterngeld, które rekompensuje utratę dochodów związaną z opieką nad nowo narodzonym dzieckiem. System ten obejmuje różne warianty świadczenia – Basis Elterngeld, ElterngeldPlus oraz Partnerschaftsbonus – pozwalając rodzicom elastycznie dostosować okres i wysokość pobierania zasiłku do indywidualnych potrzeb rodziny.
Wysokość świadczenia i zasady obliczania
Elterngeld wynosi od 65% do 100% poprzedniego dochodu netto rodzica, przy czym im wyższe były zarobki przed urodzeniem dziecka, tym niższy procent rekompensaty. Rodzice o niskich dochodach otrzymują nawet 100% poprzedniego wynagrodzenia netto, podczas gdy lepiej zarabiający mogą liczyć na 65%. Minimalna kwota świadczenia to 300 euro miesięcznie dla Basis Elterngeld, nawet dla osób niepracujących przed narodzinami dziecka, natomiast maksymalna wysokość wynosi 1800 euro miesięcznie.
Podstawą obliczenia jest średni miesięczny dochód netto z 12 miesięcy poprzedzających narodziny dziecka lub rozpoczęcie urlopu macierzyńskiego. Dla samozatrudnionych podstawą są zyski netto z poprzedniego roku podatkowego. Rodziny wielodzietne otrzymują dodatkowo 10% świadczenia lub minimum 75 euro miesięcznie jako bonus dla rodzeństwa, pod warunkiem że przy dwójce dzieci są one poniżej 4 roku życia, a przy trójce poniżej 7 lat. W przypadku wcześniaków rodzice mogą otrzymać do 4 dodatkowych miesięcy świadczenia, a przy porodach wielorakich wypłacane jest dodatkowo 300 euro za każde dziecko. ElterngeldPlus pozwala rozłożyć świadczenie na dłuższy okres – jeden miesiąc podstawowego zasiłku równa się dwóm miesiącom ElterngeldPlus w wysokości 50% kwoty podstawowej, czyli od 150 do 900 euro miesięcznie.
Okres pobierania i podział między rodzicami
Basis Elterngeld można pobierać przez maksymalnie 14 miesięcy w pierwszym roku życia dziecka, przy czym jeden rodzic może wykorzystać od 2 do 12 miesięcy, a pozostały okres przypada na drugiego rodzica. Samotni rodzice mają prawo do pełnych 14 miesięcy świadczenia. Od kwietnia 2024 roku rodzice mogą pobierać zasiłek jednocześnie tylko przez maksymalnie 1 miesiąc w pierwszym roku życia dziecka, chyba że wybiorą wariant ElterngeldPlus.
Partnerschaftsbonus oferuje 4 dodatkowe miesiące ElterngeldPlus dla każdego rodzica, jeśli oboje będą pracować jednocześnie w wymiarze 24-32 godzin tygodniowo przez 2-4 kolejne miesiące. ElterngeldPlus można pobierać do 28 miesięcy (14 miesięcy podstawowych x 2), co jest szczególnie korzystne dla rodziców chcących szybciej wrócić do pracy w niepełnym wymiarze. Wniosek o Elterngeld należy złożyć w lokalnym Elterngeldstelle, można to zrobić online przez platformę elterngeld-digital.de lub pocztą. Świadczenie można otrzymać z mocą wsteczną do 3 miesięcy, dlatego warto złożyć wniosek jak najszybciej po narodzinach. Wymagane dokumenty to zaświadczenie o urlopie macierzyńskim, akt urodzenia dziecka, zaświadczenia o dochodach z ostatnich 12 miesięcy oraz formularz wniosku z podziałem miesięcy między rodziców.
